Özellikle son 20 yıldır kentlerimizde bir marka kent olma hayalinin olduğunu sanırım gözlemişsinizdir. İrili ufaklı bütün illerimiz marka kent olma yolunda hayaller kuruyor. Marka kent ile ilgili internette yaptığım kısa bir gezintide İzmir’den Bayburt’a kadar bütün iller markalaşma peşinde. Tabi ki Balıkesir’imiz de.

İrili ufaklı, iğneden ipliğe ürün üreten bir üretici ürettiği ürünün marka olmasını ister, istemekle kalmaz onun için canla başla çalışır. Markalaşmanın yolu bütün dünya da bellidir. Farklılık yaratmak.

Peki, bir kent neden markalaşmak ister? Markalaşınca kent ile ilgili nasıl değişiklik umulur? Nasıl marka kent olunur?

Bugünkü yazımda Balıkesir özelinden giderek bu soruları yanıtlamaya çalışacağım.

Öncelikle marka kavramını sadece herhangi bir ticari ürün ile sınırlamamak gerekiyor. Marka, ticari bir ürünün de ötesinde aslında kültür, yaşam tarzı ve sınıfsal ayrımları insanlara benimsetenin psikolojik bir araçtır. Bu anlamda her markanın bir kişiliği vardır. Her ne olursa olsun, markanın uzun yaşaması için hedef kitle olan insanlarla bir güven ilişkisi kurması, yani insanlara güven vermesi gerekir.

Bu anlamda eğer bir kent markalaşmış ise, kalkınma ve iş için çok önemli olan yeni yatırımcılara güven verir. Bu da örneğin Balıkesir için son derece önemlidir.

Şimdi birinci sorunun cevabına sıra geldi; bir kent yeni yatırımcı çekmek için markalaşmak zorunda. Bunun yanında, sadece ülke içinde değil, aynı zamanda bütün dünya genelinde bilinir olmak için de markalaşmak zorundadır. Bu anlamda, Balıkesir’in daha fazla gelişimi için yeni yatırım ve üretim artışı kaçınılmaz ise eğer, Balıkesir’in markalaşması da kaçınılmazdır.

Geldik ikinci soruya, peki markalaşma sonucunda kent bundan nasıl bir fayda sağlar?

Bir kentin markalaşmasının temel hedefi, o kentin bütün ülkede ve bütün dünyada daha fazla tanınır olmasıdır. Bu sayede, yeni yatırımlarla üretim artışı sağlanırken, iş ve istihdam fırsatları artar, işsizlik azaldığı gibi, beyin göçünün de merkezi haline gelinir.

Üçüncü ve en önemli soru ise nasıl marka kent olunur?

Eğer bir kent marka olmak istiyorsa, fark yaratacak bir iklime, doğal ve kültürel zenginliğe ya da bunlar yoksa fark yaratacak fikirlere sahip olmanız gerekiyor. En önemlisi de bütün kent halkı olarak bir gelecek vizyonuna sahip olmak gerekiyor. Bu vizyonun da istisnasız şehirde yaşayan herkes tarafından benimsenmesi gerekiyor.

Eğer bir kent marka kent olmak istiyor ise; yeni iş sağlama kapasitesine sahip olmalı, maaşlara oranla kiralar ve giyecek ve yiyecek ürünleri aşırı pahalı olmamalı, dışarıdan gelen yerli ve yabancı misafirlere konforlu konaklama imkanı sağlamalı, yeterli ve ucuz toplu taşıma imkanı olmalı, iyi okulları ve hastaneleri olmalı, eğlence ve kültür faaliyetleri olmalı ve iklim şartları iyi olmalı.

Markalaşma yoluna giren kent, yukarıdaki özelliklere sahip ise, bu özelliklerini medya ve fuarlar aracılığı ile ve de kente gelen misafirlerine aktif bir şekilde tanıta bilir.

Marka olmanın ilk adımı, ülke içinde tanınır ve bilinir olmaktır. Daha sonra, en fazla irtibatta olduğun ülke vatandaşlarına kendini tanıtman gerekir.

Markalaşmanın en önemli ayağı, ekonomik cazibe merkezi haline gelmektir. Eğer ekonomik olarak kentin cazibesi artarsa, markalaşma kendiliğinden işleyen bir süreç haline gelir.

Tersine içine kapanık bir şekilde yaşayan bir kent, bir süre sonra insanların zihninde kaybolmaya başlıyor.

Coğrafi olarak avantaja sahip her şehir, kendi dinamikleri ile büyümeyi başarabilir. Nüfusu, iş imkânları, gelir düzeyi artabilir. Kentsel dönüşümünü sağlayabilir. Temiz sokakları ve caddeleri, çok güzel yapıları, iyi çalışan belediyeleri ve hatta şehrine âşık hemşehrileri olabilir. Ama bütün bunlar o kenti marka bir kent haline getirmez.

Marka bir kent olmak için kenti merak uyandıran bir yer haline getirmek, keyifle yaşanılan bir yer haline getirmek, kente gelen misafirlere ve öğrencilere misafirperver davranmak, sanayi ve ticaretin kolaylaştırılması gerekir.

Kenti merak uyandıran bir yer haline getirmek için, kentin belli bir özelliğinin ön plana çıkarılması ve adının ülkede ve dünyada insanlara sürekli duyurulması gerekir. Barcelona futbol takımı sayesinde markalaşmış bir kenttir. Susurluk ise ayranı ve tostu sayesinde tüm Türkiye’de herkesin bildiği bir ilçedir.

Örneğin Google arama motoruna kentin adı yazıldığında ilk gelen ne oluyor? Ben Balıkesir için denedim, ilk çıkanlar Balıkesir Milli Eğitim Müdürlüğü, Balıkesir Üniversitesi ve Balıkesir’de bugün hava durumu çıkıyor.

Oysa Google’da bir kentin adı yazıldığında kentin herhangi bir kurumunun adı çıkmamalıdır. Bu durum, Google’da arama yapan kişiye bu aramanın gereksiz olduğu düşüncesine neden olacaktır. Örneğin, herhangi bir arama motoruna “Balıkesir” yazıldığında ilk çıkacak şey, Balıkesir hakkındaki her şeyi bulabileceğiniz bir portal olmalıdır.

Yukarıda marka kentle ilgili özellikleri okuduktan sonra acaba Balıkesir, marka bir kent olabilir mi? Diye aklınızdan geçirmişsinizdir mutlaka. Onu da bir sonraki yazıma saklayayım o zaman.