19 Aralık 2016 Pazartesi gecesi 2013 yılından beri Türkiye’de görev yapan Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov’a düzenlenen hain suikastın ardından 20 Aralık günü Rusya, Türkiye ve İran Dışişleri Bakanları Moskova’da bir araya gelmişlerdir.

Suriye konusunda üç ülkenin garantör olacağı belirtilen zirveden sonra Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, üç ülkenin Suriye Hükümeti ve muhalefet arasında olası bir anlaşmaya hazır olduğunu belirtmiş, tüm tarafların Suriye’nin toprak bütünlüğünü savunduğunu vurgulamıştır.

Üç garantör ülkenin Suriye konusundaki ortak bildirisinin en önemli maddeleri birinci ve sekizinci maddelerde yer alan ve Türkiye’yi de yakından ilgilendiren hususlardır.

Birinci maddede “İran, Rusya ve Türkiye içerisinde pek çok etnik grubu barındıran çok mezhepli, demokratik ve laik (seküler) bir devlet olarak Suriye’yi destekliyor.

Madde 2: “İran, Rusya ve Türkiye, Suriye krizinin askeri bir çözümünün olmadığına inanıyor. BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 numaralı kararı ile uyumlu olarak önemli bir rolü olduğunu kabul ediyor.

Madde 3: “Bakanlar, Halep’in doğusundaki sivillerin gönüllü bir biçimde tahliye edilmesini garanti ediyor.”

Madde 4: “Bakanlar, Suriye’deki ateşkesin genişletilmesi, sivillerin serbest dolaşımında mutabıktır.”

Madde 5: “İran, Rusya ve Türkiye Suriye hükümeti ve muhaliflerin üzerinde görüşme yaptıkları anlaşmanın hazırlanmasına yardımcı olmaya ve bu anlaşmanın garantörü olmaya hazır olduklarını belirtir.

Madde 6: “Bu anlaşma, Suriye’deki siyasal sürecin yeniden başlaması için itici güç olacaktır.”

Madde 7: “Bakanlar, Kazakistan Devlet Başkanı’nın Suriyeli taraflar arasındaki barış görüşmelerinin Astana’da yapılmasını not ettiler.”

Türkiye’yi yakından ilgilendiren Madde 8’de şöyle denilmektedir: “İran, Rusya ve Türkiye DEAŞ ve EL NUSRA ile ortak mücadele ve silahlı grupları onlardan ayırmak konusundaki kararlılıklarını doğrular.” Ortak bildiride PYD/YPG’nin yer almaması ayrıca ABD’nin üçlü zirvenin dışında kalması dikkat çekicidir. ATürkiye, üçlü zirveye garantör kimliğiyle katılmakla 5 yıldır sürdüğü Suriye politikasından vazgeçmeye başladığını ilk kez bu belgede beyan etmiştir.

Gerek Rusya Devlet Başkanı Putin ve gerek Rusya Başbakanı Medvedev tarafından suikasttan sonra iki ülke arasında ilişkilerin bozulmayacağına ilişkin açıklamalara karşın iki ülke arasındaki ilişkilerde dengenin hangi taraf lehine değişeceği zamanla anlaşılacaktır.