Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in adını taşıyan “Guterres Belgesi” 2017 yılı Temmuz ayında İsviçre’de yapılan ve başarısızlıkla sonuçlanan Kıbrıs görüşmelerinde Genel Sekreterin önerdiği sözde resmi olmayan bir belge niteliğinde idi.

Guterres’in önerdiği çerçeve belgesinde Türkiye’ye müdahale hakkı veren garantörlük sisteminin sürdürülebilir olmadığı vurgulanırken, garantör ülkelerin askerlerinin Kıbrıs’tan çekilmesi isteniyordu.

Görüşmeler sırasında Türk tarafı garantörlüğün sürdürülmesini, Rum tarafı ise garantörlüğün kaldırılarak Türk askerlerinin tümüyle adadan çekilmesini talep etmişti.

Türk tarafının toprak paylaşımında önerdiği eşitlik ilkesine dayalı önerilerine de karşı çıkan Rum tarafı uzlaşmaz tutumunu bu konuda da sürdürerek KKTC için yaşamsal önemde olan Güzelyurt’un da Rum tarafına verilmesini istemiştir. Rum tarafının görüşmeler sırasında “dönüşümlü başkanlık” konusunda da olumsuz bir yaklaşım içinde göründükleri anlaşılmaktadır.

Tüm bu gelişmeler olurken KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın Kıbrıs için konfederasyon ya da iki devletli çözüm fikrinin inandırıcı olmadığını vurgulaması (Cumhuriyet, 4 Mayıs 2018) Kıbrıs’ta tartışmaların alevlenmesine neden olmuştur. KKTC Dışişleri Bakanı Kudret Özersay, BM Genel Sekreteri Guterres’in çerçeve belgesinde çok sayıda belirsizlik olduğunu işaret ettikten sonra Akıncı’nın öneri öncesinde hükümeti ve Dışişlerini bilgilendirmediğini söylemiştir. (Cumhuriyet, 4 Mayıs 2018)

Guterres’in hazırladığı “çerçeve belgesi”nin Avrupa Birliği ile ABD’nin etkisi altında hazırlandığından kuşku duyulmamalıdır. Gerek Avrupa Birliği’nin ve gerek ABD’nin öteden beri Türk askerinin adadaki varlığından hoşnutsuzluk duyduğu bilinmektedir.

Türkiye’nin garantörlükten vazgeçmesi ülkemizin olduğu kadar KKTC’nin de geleceğini ve güvenliğini tehlikeye düşürecektir.

Türkiye’nin garantörlükten vazgeçmesi KKTC’den ve Kıbrıs’tan vazgeçmesi anlamına gelir. Türkiye’nin garantörlüğü KKTC’nin güvenliği için yaşamsal önemdedir. Türkiye bu yasal hakkından asla vazgeçemez.